Tìm hiểu về thanh toán quốc tế - Đòn bẩy chiến lược cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Hoạt động chung11-09-2026

Chia sẻ

Thanh toán quốc tế là hoạt động không thể thiếu trong giao dịch xuất nhập khẩu, giúp doanh nghiệp thực hiện thanh toán với đối tác nước ngoài an toàn và đúng thỏa thuận. Tuy nhiên, mỗi phương thức thanh toán đều có đặc điểm, mức độ rủi ro và điều kiện áp dụng khác nhau. Bài viết dưới đây giúp doanh nghiệp hiểu rõ khái niệm, vai trò của thanh toán quốc tế và những nội dung cần lưu ý khi lựa chọn phương thức thanh toán phù hợp.

Lưu ý: Nội dung đề cập trong bài viết được tổng hợp dựa trên thông tin chung của thị trường, không đại diện cho các sản phẩm và dịch vụ của LPBank.

1. Khái niệm và vai trò thanh toán quốc tế

Thanh toán quốc tế là nền tảng của hoạt động thương mại xuyên biên giới. Việc hiểu đúng khái niệm và vai trò của hoạt động này sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn phương thức thanh toán phù hợp, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý dòng tiền và hạn chế rủi ro trong giao dịch.

1.1. Thanh toán quốc tế là gì?

Theo khoản 2 Điều 4 Nghị định 101/2012/NĐ-CP, thanh toán quốc tế là hoạt động thanh toán mà trong đó có ít nhất một bên tham gia là tổ chức hoặc cá nhân có tài khoản thanh toán ở ngoài lãnh thổ Việt Nam.

1.2. Vai trò của thanh toán quốc tế là gì?

Thanh toán quốc tế không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện giao dịch với đối tác nước ngoài mà còn góp phần thúc đẩy hoạt động thương mại và hội nhập kinh tế.

Đối với doanh nghiệp

Nâng cao an toàn trong giao dịch: Các phương thức thanh toán có sự tham gia của ngân hàng giúp các bên thực hiện nghĩa vụ thanh toán theo thỏa thuận, giảm thiểu rủi ro trong quá trình mua bán quốc tế.
Quản lý dòng tiền hiệu quả: Doanh nghiệp chủ động hơn trong việc cân đối nguồn vốn, kế hoạch thu chi và thực hiện các hợp đồng xuất nhập khẩu.
Tăng uy tín với đối tác: Giao dịch theo thông lệ thanh toán quốc tế góp phần nâng cao tính minh bạch và tạo nền tảng cho quan hệ hợp tác lâu dài.

Đối với nền kinh tế

Thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu: Thanh toán quốc tế tạo điều kiện để hàng hóa và dịch vụ lưu thông thuận lợi giữa các quốc gia, góp phần mở rộng thương mại quốc tế.
Hỗ trợ quản lý ngoại hối: Các giao dịch qua hệ thống ngân hàng giúp cơ quan quản lý theo dõi dòng tiền xuyên biên giới, phục vụ công tác quản lý ngoại hối và điều hành cán cân thanh toán.

Thanh toán quốc tế giúp doanh nghiệp giao dịch an toàn với đối tác nước ngoài, tối ưu dòng tiền và nâng cao hiệu quả xuất nhập khẩu.
Thanh toán quốc tế giúp doanh nghiệp giao dịch an toàn với đối tác nước ngoài, tối ưu dòng tiền và nâng cao hiệu quả xuất nhập khẩu.

2. Các phương thức thanh toán quốc tế phổ biến nhất hiện nay

Tùy vào đặc điểm giao dịch, mức độ tin cậy giữa các bên và yêu cầu quản lý rủi ro, doanh nghiệp có thể lựa chọn phương thức thanh toán quốc tế phù hợp. Dưới đây là những phương thức được sử dụng phổ biến hiện nay.

2.1. Phương thức ghi sổ (Open Account)

Khái niệm: Là phương thức thanh toán trong đó người bán giao hàng trước và cho phép người mua thanh toán vào thời điểm đã thỏa thuận sau khi nhận hàng.
Quy trình thực hiện: Người xuất khẩu giao hàng và gửi chứng từ trực tiếp cho người nhập khẩu theo thỏa thuận. Đến thời hạn thanh toán, người nhập khẩu thực hiện chuyển tiền để hoàn tất nghĩa vụ thanh toán.
Trường hợp áp dụng: Giao dịch nội bộ tập đoàn hoặc các đại lý phân phối độc quyền lâu năm.

Ghi sổ cho phép người mua thanh toán sau khi nhận hàng, thường áp dụng với đối tác có quan hệ hợp tác lâu dài và tin cậy.
Ghi sổ cho phép người mua thanh toán sau khi nhận hàng, thường áp dụng với đối tác có quan hệ hợp tác lâu dài và tin cậy.

2.2. Phương thức chuyển tiền T/T (Remittance)

Khái niệm: Là phương thức thanh toán trong đó người nhập khẩu yêu cầu ngân hàng chuyển tiền từ tài khoản của mình cho người xuất khẩu thông qua điện chuyển tiền (T/T).
Quy trình thực hiện: Người nhập khẩu gửi lệnh chuyển tiền cho ngân hàng theo thỏa thuận trong hợp đồng. Sau khi xử lý giao dịch qua hệ thống thanh toán quốc tế, ngân hàng của người xuất khẩu nhận tiền và ghi có vào tài khoản của người thụ hưởng
Loại hình thanh toán: Giao dịch thanh toán trước, thanh toán ngay sau khi giao hàng hoặc thanh toán phí dịch vụ.
Trường hợp áp dụng: Thường áp dụng với giao dịch có giá trị nhỏ hoặc giao dịch mà trong đó, người bán có uy tín cao, người mua và người bán là đối tác thường xuyên.

Chuyển tiền T/T là hình thức chuyển tiền từ tài khoản của mình cho người xuất khẩu thông qua điện chuyển tiền
Chuyển tiền T/T là hình thức chuyển tiền từ tài khoản của mình cho người xuất khẩu thông qua điện chuyển tiền

2.3. Phương thức nhờ thu (Collection)

Khái niệm: Là phương thức mà người xuất khẩu sau khi giao hàng sẽ ủy thác cho ngân hàng thu hộ tiền từ người nhập khẩu trên cơ sở bộ chứng từ hàng hóa.
Quy trình thực hiện: Sau khi giao hàng, người xuất khẩu lập bộ chứng từ và ủy thác cho ngân hàng thu hộ tiền từ người nhập khẩu. Ngân hàng người bán chuyển chứng từ đến ngân hàng của bên mua và chỉ giao chứng từ khi người nhập khẩu đã thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán theo điều kiện nhờ thu.
Trường hợp áp dụng: Khi người bán muốn kiểm soát hàng hóa thông qua bộ chứng từ cho đến khi nhận được thanh toán hoặc sự chấp nhận từ người mua.

Nhờ thu giúp người bán kiểm soát bộ chứng từ và yêu cầu ngân hàng thu tiền từ người mua theo đúng điều kiện đã thỏa thuận.
Nhờ thu giúp người bán kiểm soát bộ chứng từ và yêu cầu ngân hàng thu tiền từ người mua theo đúng điều kiện đã thỏa thuận.

2.4. Phương thức tín dụng chứng từ (Letter of Credit - L/C)

Khái niệm: Là phương thức thanh toán trong đó ngân hàng phát hành cam kết thanh toán cho người xuất khẩu khi người này xuất trình bộ chứng từ phù hợp với các điều khoản của thư tín dụng.
Quy trình thực hiện: Người nhập khẩu yêu cầu ngân hàng phát hành thư tín dụng. Căn cứ vào L/C đã phát hành, người xuất khẩu giao hàng và xuất trình bộ chứng từ theo quy định. Sau khi kiểm tra chứng từ hợp lệ, ngân hàng thực hiện thanh toán theo cam kết.
Trường hợp áp dụng: Thường áp dụng với những giao dịch có giá trị lớn, giữa các đối tác mới giao dịch.

L/C tăng mức độ bảo đảm thanh toán nhờ cam kết của ngân hàng, phù hợp với các hợp đồng xuất nhập khẩu có giá trị lớn.
L/C tăng mức độ bảo đảm thanh toán nhờ cam kết của ngân hàng, phù hợp với các hợp đồng xuất nhập khẩu có giá trị lớn.

2.5. Phương thức thư ủy thác mua hàng (Authority to Purchase - A/P)

Khái niệm: Là phương thức trong đó ngân hàng của người nhập khẩu ủy quyền cho ngân hàng đại lý mua hối phiếu do người xuất khẩu ký phát để thanh toán tiền hàng theo thỏa thuận.
Quy trình thực hiện: Sau khi người nhập khẩu hoàn tất các điều kiện theo yêu cầu, ngân hàng phát hành thư ủy thác mua hàng cho ngân hàng đại lý. Khi người xuất khẩu xuất trình đầy đủ chứng từ, ngân hàng đại lý tiến hành mua hối phiếu và thanh toán theo nội dung đã được ủy quyền.
Trường hợp áp dụng: Thường được sử dụng trong các giao dịch mua bán máy móc, thiết bị hoặc hàng hóa có giá trị lớn, cần bảo đảm nguồn thanh toán ngay từ đầu.

Hợp đồng ủy thác mua hàng hỗ trợ bảo đảm nguồn thanh toán trong các giao dịch mua bán thiết bị và hàng hóa giá trị cao.
Hợp đồng ủy thác mua hàng hỗ trợ bảo đảm nguồn thanh toán trong các giao dịch mua bán thiết bị và hàng hóa giá trị cao.

2.6. Bảo lãnh hoặc tín dụng dự phòng

Khái niệm: Là cam kết độc lập của ngân hàng nhằm bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ của bên được bảo lãnh. Ngân hàng chỉ thực hiện thanh toán cho bên thụ hưởng khi bên được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ theo hợp đồng.
Quy trình thực hiện: Ngân hàng phát hành thư bảo lãnh hoặc thư tín dụng dự phòng theo đề nghị của khách hàng. Nếu bên được bảo lãnh không thực hiện đúng nghĩa vụ, bên thụ hưởng có thể gửi yêu cầu thanh toán kèm chứng từ theo quy định để ngân hàng xem xét và thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh.
Trường hợp áp dụng: Bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh ứng tiền hoặc bảo lãnh bảo hành cho máy móc, thiết bị công nghệ cao.

Bảo lãnh hoặc tín dụng dự phòng giúp bảo đảm nghĩa vụ hợp đồng, giảm rủi ro cho các bên trong giao dịch quốc tế.
Bảo lãnh hoặc tín dụng dự phòng giúp bảo đảm nghĩa vụ hợp đồng, giảm rủi ro cho các bên trong giao dịch quốc tế.

3. Hồ sơ thanh toán quốc tế tại ngân hàng gồm những gì?

Tùy theo phương thức thanh toán và yêu cầu của từng giao dịch, doanh nghiệp cần chuẩn bị bộ hồ sơ phù hợp để ngân hàng kiểm tra, xử lý và thực hiện thanh toán.

Hồ sơ pháp lý: Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và giấy tờ định danh của người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền.
Hồ sơ giao dịch: Hợp đồng ngoại thương, hóa đơn thương mại (Invoice), vận đơn (Bill of Lading), tờ khai hải quan và các chứng từ liên quan theo từng phương thức thanh toán.

Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ pháp lý và chứng từ ngoại thương giúp ngân hàng xử lý thanh toán nhanh chóng, đúng quy định.
Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ pháp lý và chứng từ ngoại thương giúp ngân hàng xử lý thanh toán nhanh chóng, đúng quy định.

4. Phí thanh toán quốc tế bao gồm những gì?

Phí thanh toán quốc tế không cố định mà phụ thuộc vào phương thức thanh toán, loại giao dịch và quy định của từng ngân hàng. Tùy trường hợp, doanh nghiệp có thể phát sinh một số khoản phí như:

Phí phát hành: Áp dụng với một số nghiệp vụ thanh toán quốc tế, chẳng hạn phí phát hành thư tín dụng (L/C).
Điện phí: Phí gửi điện hoặc thông điệp giao dịch quốc tế qua hệ thống ngân hàng.
Phí xử lý chứng từ: Có thể phát sinh khi ngân hàng tiếp nhận, kiểm tra hoặc xử lý bộ chứng từ trong giao dịch quốc tế.
Phí sửa đổi, tra soát hoặc hủy giao dịch: Áp dụng khi doanh nghiệp yêu cầu ngân hàng điều chỉnh, kiểm tra hoặc hủy giao dịch đã thực hiện.

Lưu ý: Biểu phí thanh toán quốc tế có thể khác nhau giữa các ngân hàng và từng loại giao dịch. Doanh nghiệp nên tham khảo biểu phí hiện hành hoặc liên hệ trực tiếp với ngân hàng để được tư vấn.

Doanh nghiệp cần nắm rõ các loại phí thanh toán quốc tế để chủ động tính toán chi phí và lựa chọn phương án phù hợp.
Doanh nghiệp cần nắm rõ các loại phí thanh toán quốc tế để chủ động tính toán chi phí và lựa chọn phương án phù hợp.

5. LPBank đồng hành cùng doanh nghiệp xuất nhập khẩu bứt phá

Với hệ giải pháp hỗ trợ giao thương toàn diện, LPBank không ngừng hoàn thiện các dịch vụ thanh toán quốc tế nhằm đồng hành cùng doanh nghiệp tối ưu dòng tiền, nâng cao hiệu quả giao dịch và hạn chế tối đa rủi ro trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Các giải pháp thanh toán quốc tế dành cho doanh nghiệp tại LPBank gồm:

Nhờ thu xuất khẩu: Hỗ trợ chuyển bộ chứng từ xuất khẩu sang Ngân hàng nước ngoài một cách nhanh chóng, an toàn, chính xác và báo có cho Khách hàng ngay khi tiền được chuyển về. Tham khảo chi tiết giải pháp tại: https://lpbank.com.vn/doanh-nghiep/tai-tro-thuong-mai/chi-tiet/2138

Nhờ thu nhập khẩu: Cung cấp dịch vụ thông báo cho Khách hàng ngay khi nhận được bộ chứng từ Nhờ thu từ Ngân hàng nước ngoài để yêu cầu thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán hối phiếu khi đến hạn và giao bộ chứng từ cho Khách hàng nhận hàng. Tham khảo chi tiết giải pháp tại: https://lpbank.com.vn/doanh-nghiep/tai-tro-thuong-mai/chi-tiet/2137
Chuyển tiền biên mậu: Hỗ trợ các doanh nghiệp nhập khẩu có nhu cầu chuyển tiền CNY. Tham khảo chi tiết giải pháp tại: https://lpbank.com.vn/doanh-nghiep/tai-tro-thuong-mai/chi-tiet/2136
Chuyển tiền quốc tế chiều đi
Nhận tiền quốc tế về Việt Nam
Bảo lãnh quốc tế
Tín dụng chứng từ L/C

Và những giải pháp tài chính liên quan tới các hình thức trên (tài trợ trước giao hàng, chiết khấu bộ chứng từ…)

Lợi thế khi sử dụng dịch vụ thanh toán quốc tế tại LPBank:

Chi phí cạnh tranh: Biểu phí hợp lý cùng tỷ giá ngoại tệ được cập nhật linh hoạt theo thị trường.
Xử lý giao dịch nhanh chóng: Quy trình xử lý chứng từ chuyên nghiệp kết hợp mạng lưới ngân hàng đại lý rộng khắp, góp phần rút ngắn thời gian thanh toán.
Tư vấn chuyên sâu: Đội ngũ chuyên gia hỗ trợ doanh nghiệp rà soát chứng từ và lựa chọn phương thức thanh toán phù hợp, hạn chế rủi ro trong giao dịch quốc tế.
Kết nối giải pháp tài trợ thương mại: Dễ dàng kết hợp với các sản phẩm tài trợ trước và sau giao hàng, chiết khấu bộ chứng từ và các giải pháp bổ sung vốn lưu động.

Thanh toán quốc tế là một trong những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp xuất nhập khẩu thực hiện giao dịch an toàn, quản lý dòng tiền hiệu quả và mở rộng hoạt động kinh doanh trên thị trường quốc tế. Khi hiểu rõ các phương thức thanh toán, hồ sơ, chi phí và lựa chọn ngân hàng đồng hành phù hợp, doanh nghiệp có thể tối ưu quy trình giao dịch và hạn chế rủi ro trong quá trình hợp tác với đối tác nước ngoài.

Nếu có bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến thanh toán quốc tế, quý khách hàng có thể liên hệ tới LPBank theo thông tin dưới đây để được tư vấn, hỗ trợ: